Chuyển đổi số là gì?
Chuyển đổi số (Digital Transformation) là việc ứng dụng công nghệ số vào tất cả các khía cạnh của doanh nghiệp nhằm thay đổi toàn diện cách thức mà một doanh nghiệp hoạt động, tăng hiệu quả hợp tác, tối ưu hóa hiệu suất làm việc và mang lại giá trị cho khách hàng. Ở cấp độ cao nhất, chuyển đổi số giúp doanh nghiệp tạo ra sản phẩm, dịch vụ mới, hay phát triển mô hình kinh doanh mới để đáp ứng các nhu cầu thay đổi của thị trường.
1 số khái niệm không đúng về Chuyển đổi số:
“Chuyển đổi số” là một thuật ngữ mới về quản trị và những khái niệm xoay quanh nó vẫn đang tiếp tục được phát triển, định hình. Vì vậy đây là một thuật ngữ dễ gây nhầm lẫn không chỉ trong cộng đồng doanh nghiệp mà cả giới công nghệ, chính trị gia và các nhà học thuật.
Hầu hết chúng ta vẫn đang bị nhầm lẫn giữa 03 khái niệm: Số hóa (Digitization), Tăng cường ứng dụng công nghệ số (Digitalization) và Chuyển đổi số (Digital transformation). Có thể hiểu bản chất của 3 khái niệm này như sau:
- Số hóa (Digitization): Đơn giản là việc chuyển đổi thông tin, dữ liệu trong tổ chức từ dạng analog sang dạng phiên bản số phục vụ cho hệ thống máy tính. Quá trình này thường được diễn ra rời rạc giữa các bộ phận, phòng ban.
- Tăng cường ứng dụng công nghệ số (Digitalization): Diễn ra sau khi thực hiện bước Số hóa. Digitalization liên quan đến việc tổ chức khai thác, tận dụng quá trình Số hóa để cải thiện, hoàn thiện các quy trình kinh doanh. Là sự tích hợp đồng bộ các dữ liệu số hóa trong toàn tổ chức.
- Chuyển đổi số (Digital transformation): Ứng dụng công nghệ số, khai thác quá trình số hóa để đổi mới toàn diện về phương thức vận hành, sản phẩm, dịch vụ, mối quan hệ giữa Doanh nghiệp và Đối tác, Khách hàng, Chuỗi giá trị ngành, … Từ đó làm thay đổi toàn diện cách thức mà một Doanh nghiệp hoạt động, tăng hiệu quả hợp tác, tối ưu hóa hiệu suất làm việc và mang lại giá trị mới hướng tới khách hàng. Ở cấp độ cao nhất, Chuyển đổi số giúp Doanh nghiệp tạo ra những Sản phẩm, Dịch vụ mới, hay Phát triển mô hình kinh doanh mới để đáp ứng các nhu cầu thay đổi của thị trường.
Những lầm tưởng thường gặp về Chuyển đổi số
Quan điểm về Chuyển đổi số không chỉ khác nhau ở quy mô ngành mà còn thường xuyên xuất hiện ngay bên trong nội bộ Doanh nghiệp, mỗi bộ phận chức năng cũng thường có góc nhìn khác nhau.
Lãnh đạo các cấp và ở các bộ phận trong doanh nghiệp cần nhận thức rõ:
- Chuyển đổi số không phải là vấn đề số hóa, tin học hóa
- Chuyển đổi số không phải là dự án mua sắm, đầu tư công nghệ.
Một vài ví dụ điển hình về nỗ lực của Doanh nghiệp tiến hành số hóa và tăng cường ứng dụng công nghệ số mà chưa được xem là Chuyển đổi số:
- Khách sạn cho phép đặt phòng qua website
- Ngân hàng cung cấp dịch vụ e-banking cho phép khách hàng thực hiện các giao dịch ở nhà thay vì phải đến trực tiếp tại chi nhánh
- Doanh nghiệp gửi email giới thiệu về sản phẩm/dịch vụ tới khách hàng thay vì gửi tờ rơi quảng cáo trực tiếp
Và một vài ví dụ điển hình về Chuyển đổi số đối với doanh nghiệp:
- Doanh nghiệp sử dụng phần mềm eOffice để thay đổi hoàn toàn phương thức Tuyển – Dùng – Giữ – Thải theo hướng dựa vào dữ liệu để đưa ra quyết định, đồng thời góp phần cải thiện khả năng hợp tác liên phòng ban
- Chuyển từ bán license phần mềm sang mô hình thuê bao, phần mềm được cung cấp và cập nhật trực tiếp trên đám mây thay vì cử nhân viên đến cài đặt, hỗ trợ
- Doanh nghiệp khởi tạo, nuôi dưỡng và phát triển cộng đồng người dùng thân thiết. Đây là những nhân tố đặc biệt quan trọng cùng tham gia đóng góp ý kiến ngay từ giai đoạn phát triển sản phẩm, dịch vụ, góp phần kiến tạo nên những sản phẩm, dịch vụ có thiết thực nhất với yêu cầu thị trường.
- Doanh nghiệp ứng dụng big data, phân tích dữ liệu, thu thập khách hàng từ nhiều nguồn khác nhau và đưa ra các đề xuất sản phẩm/dịch vụ đáp ứng kỳ vọng tức thời của từng nhóm khách hàng (Cá nhân hóa trải nghiệm, nhu cầu)
Xu hướng tiếp cận Chuyển đổi số trên thế giới
Hiện nay trên thế giới đang tồn tại những cách tiếp cận khác nhau về Chuyển đổi số, vẫn chưa có cách tiếp cận nào được xem là phổ quát nhất. Từng cách tiếp cận sẽ phù hợp hơn với một ngành nào đó hoặc chỉ phù hợp ở trong một bối cảnh, giai đoạn nhất định.
1. Cách tiếp cận tập trung vào công nghệ hay phần “số”
Đây là cách tiếp cận khá phổ biến và thường được các “vendor”, các công ty bán giải pháp tuyên truyền, định hướng cho khách hàng như một phần trong hoạt động bán hàng của họ.
Theo cách tiếp cận này doanh nghiệp thường được khuyến nghị đầu tư vào những công nghệ hiện đại, tiên tiến nhất để nâng cao năng suất, tạo ra các nhà máy thông minh nơi các chủ doanh nghiệp chỉ cần “nhấn nút” là toàn bộ thông tin sản xuất, bán hàng, kho vận, v.v. sẽ hiện lên màn hình (dashboard). Hoặc đơn giản hơn là doanh nghiệp cần thực hiện số hóa mọi khâu vận hành, thay thế con người bằng “máy tính”, mọi quyết định dựa trên dữ liệu.
Các đối tác công nghệ cũng có thể khuyến nghị doanh nghiệp đầu tư vào hạ tầng dữ liệu tổng thể cho doanh nghiệp, thu thập dữ liệu cho doanh nghiệp từ nhiều nguồn hoặc hoạt động khác nhau như dữ liệu sản xuất, kinh doanh, kho vận, khách hàng, v.v. và ứng dụng các công nghệ tiên tiến như học máy, business intelligence để hỗ trợ hiệu quả các quyết định kinh doanh.
Cách tiếp cận này đặc biệt phù hợp với các doanh nghiệp sản xuất, hướng tới công nghiệp 4.0, nơi chi phí lao động rẻ không phải là lợi thế mà tính kết nối của hệ thống máy móc, khả năng thông minh và dự báo của toàn bộ hệ thống nhờ thu thập và phân tích dữ liệu thông qua SCADA, MES,…mới là lợi thế.
2. Cách tiếp cận tập trung vào khách hàng, người dùng
Một cách tiếp cận được xem là hiện đại hơn về Chuyển đổi số và có tính ứng dụng với nhiều loại hình doanh nghiệp là quan điểm lấy khách hàng là trung tâm (customer centricity), theo đó khách hàng là yếu tố khiến doanh nghiệp phải chuyển đổi và các nỗ lực chuyển đổi nhằm nâng cao trải nghiệm khách hàng hoặc tạo ra tuyên bố giá trị mới đáp ứng những kỳ vọng mới của khách hàng.
Cách tiếp cận này cũng bắt nguồn từ những xu hướng mới của nền kinh tế, theo đó các doanh nghiệp chuyển từ việc bán sản phẩm sang bán dịch vụ (servitization), chuyển trọng tâm từ sản phẩm sang khách hàng. Tạo ra trải nghiệm tốt hơn, khiến khách hàng hạnh phúc hơn là yếu tố tạo ra sự khác biệt cho doanh nghiệp.
Những doanh nghiệp lựa chọn cách tiếp cận này sẽ ứng dụng công nghệ số nhằm thấu hiểu, gắn kết, tương tác và đáp ứng từng nhóm khách hàng một cách tức thời. Khách hàng được mời cung cấp phản hồi sớm cho doanh nghiệp ngay từ giai đoạn đầu của việc phát triển sản phẩm mới.
Cách tiếp cận chuyển đổi số xoay quanh khách hàng là khá phổ biến ở các ngành dịch vụ, tài chính ngân hàng, bất động sản, bán lẻ, y tế, giáo dục, và kể cả các ngành sản xuất.
Nhiều xu hướng trong lĩnh vực bán lẻ đang nổi lên hiện nay như D2C (direct to customer), O2O, Omnichannel, Customer 360 chính là minh chứng ủng hộ cho cách tiếp cận Chuyển đổi số tập trung vào khách hàng.
3. Cách tiếp cận tập trung vào “Sáng kiến chuyển đổi”
Theo cách này, doanh nghiệp không cố gắng thực thi Chuyển đổi số ở cấp độ toàn diện mà tập trung nguồn lực vào một số sáng kiến chủ chốt, nhằm tăng thêm giá trị số cho hệ thống hoặc các hoạt động hiện tại. Ví dụ doanh nghiệp có thể chỉ tập trung vào khâu quản lý tồn kho để giảm chi phí lưu kho, khớp nhu cầu lưu kho với nhu cầu từ thị trường, hay chỉ tập trung vào việc xây dựng hệ thống CRM nhằm nắm bắt và đáp ứng kịp thời những kỳ vọng của khách hàng, tạo ra trải nghiệm tốt trên toàn bộ hành trình của khách hàng.
Sử dụng cách tiếp cận này có thể rút ra những bài học quý giá sau từng dự án đơn lẻ, giúp doanh nghiệp thích nghi dần với các hoạt động Chuyển đổi số trước khi thực thi ở quy mô toàn diện.
Trang: 1 2
